Blog

Dieta po wakacjach – jak wrócić do formy

W skrócie: Po wakacjach wystarczy wrócić do regularnych, zbilansowanych posiłków, warzyw, wody i ruchu – bez głodówek i diet oczyszczających, które nie mają potwierdzenia w badaniach.

  • Przegląd badań nad dietami oczyszczającymi (Klein i Kiat, 2015) nie wykazał dowodów, że usuwają one z organizmu szkodliwe substancje; robią to wątroba i nerki.
  • Nadmiar energii z urlopu odkłada się jako tkanka tłuszczowa, a ubywa go tylko przy deficycie energii; zalecany jest umiarkowany deficyt rzędu 500-750 kcal dziennie (AHA/ACC/TOS, 2013).
  • Według „Talerza zdrowego żywienia” NCEŻ warzywa i owoce powinny zajmować połowę talerza.
  • Dorośli powinni wykonywać 150-300 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo (WHO, 2020); zacznij od krótkich spacerów.

Dieta po wakacjach nie musi być wyczerpująca ani surowa. Urlop to czas relaksu, często połączony z mniej regularnym i mniej zbilansowanym jedzeniem, więc powrót do formy bywa wyzwaniem, zwłaszcza gdy chcemy szybko odzyskać dawną sylwetkę i kondycję. Najlepiej działa spokojny powrót do dobrych nawyków. Poniżej wyjaśniamy, jak to zrobić krok po kroku.

Jak powinna wyglądać dieta po wakacjach?

Najważniejszy jest powrót do regularnych posiłków i umiarkowanych porcji. Nie musisz niczego „odkupywać” głodówką: zjedz śniadanie, ułóż stałe pory posiłków, a na talerzu postaw na warzywa i owoce, błonnik i źródło białka.

  1. Wróć do stałych pór posiłków już od pierwszego dnia po urlopie.
  2. Zapełnij połowę talerza warzywami i owocami, resztę podziel na produkty zbożowe i źródło białka.
  3. Pij wodę: dorosłym zaleca się ok. 2 l dla kobiet i ok. 2,5 l dla mężczyzn ze wszystkich źródeł, wraz z jedzeniem (EFSA, 2010).
  4. Wróć do ruchu stopniowo, od spacerów, a nie od treningu do upadłego.
  5. Zadbaj o sen; to on w dużej mierze decyduje o apetycie następnego dnia.

Jeśli planujesz dłuższą zmianę nawyków, zajrzyj do wpisu o tym, jak zacząć zdrowo się odżywiać. A to, jak z miesiąca na miesiąc dopasowywać jadłospis, opisujemy w tekście o tym, jak zmieniać jadłospis w ciągu roku.

Czy po wakacjach trzeba przechodzić na dietę oczyszczającą lub głodówkę?

Nie. Organizm nie gromadzi z wakacyjnego jedzenia substancji, które trzeba z niego „wypłukać”, a zbędnych kalorii nie da się oczyścić. Nadmiar energii odkłada się jako tkanka tłuszczowa i ubywa go tylko przy deficycie energii. Wątroba i nerki same usuwają zbędne produkty przemiany materii, a diety oczyszczające, soki i głodówki nie mają potwierdzonego działania (Klein i Kiat, 2015).

Takie plany bywają za to ryzykowne: mogą prowadzić do niedoborów, osłabienia i późniejszego objadania się. Zamiast tego wybierz prostą zasadę: zbilansowane posiłki o stałych porach. Przy wszystkich chorobach przewlekłych i w ciąży nie zmieniaj diety bez rozmowy z lekarzem.

Ile posiłków dziennie jeść po wakacjach?

Wiele osób najlepiej czuje się przy czterech lub pięciu regularnych posiłkach co 3-4 godziny, bo pomaga to utrzymać stały poziom energii i nie dopuścić do napadów głodu. Regularne posiłki nie zmieniają jednak tempa metabolizmu: dla masy ciała liczy się bilans energetyczny całego dnia (Schoenfeld i wsp., 2015). Trzy posiłki mogą być równie dobre, jeśli Ci to odpowiada.

Pomysły na pierwsze dni po urlopie najłatwiej sprawdzić w przykładowym jadłospisie.

PosiłekPrzykładCo dostarcza
ŚniadanieSmoothie bowl z bananem, szpinakiem, jagodami i siemieniem lnianymPorcja owoców, warzyw i błonnika na dobry początek dnia
Drugie śniadanieJogurt naturalny z owocami, orzechami i nasionami chiaBiałko, tłuszcze nienasycone, owoce
ObiadSałatka z grillowanym kurczakiem, quinoa, rukolą i granatemBiałko, węglowodany złożone, warzywa, witamina C
KolacjaPieczony łosoś z warzywami na parzeBiałko, kwasy omega-3, warzywa

Źródło: opracowanie redakcji; jadłospis przykładowy, ilości dopasuj do własnego zapotrzebowania.

Jak ułożyć jadłospis z sezonowych produktów?

Wystarczy postawić na to, co jest dostępne na przełomie lata i jesieni: owsianki ze śliwkami, gruszkami i jabłkami na śniadanie, zupy krem z cukinii lub kalafiora na obiad i sałatki z pieczonymi warzywami, np. z dynią lub burakami, na kolację. Sezonowe warzywa i owoce są smaczne i pozwalają różnicować posiłki.

Planuj posiłki z wyprzedzeniem, żeby nie sięgać po przypadkowe przekąski. W chłodniejsze dni dobrym sposobem na nawodnienie są ciepłe napary, np. z imbirem i cytryną, ale nie zastąpią one wody w ciągu dnia.

Jak bezpiecznie schudnąć po urlopie?

Najbezpieczniej zrobić to stopniowo. Zalecany jest umiarkowany deficyt energii rzędu 500-750 kcal dziennie, co zwykle oznacza utratę masy ciała poniżej 1 kg tygodniowo (AHA/ACC/TOS, 2013). Szybsze tempo zwiększa ryzyko utraty mięśni i efektu jo-jo. Najpierw sprawdź swoje zapotrzebowanie w kalkulatorze zapotrzebowania kalorycznego, a dopiero potem planuj deficyt.

Jak to wygląda w Tytka Fit

W cateringu dietetycznym Tytka Fit zamawiasz na dowolną liczbę dni, więc możesz zacząć od kilku dni po urlopie i zobaczyć, jak układają się posiłki. Kaloryczność diety dobierzesz do swojego zapotrzebowania – w zależności od diety od 900 do 3500 kcal. Jeśli chcesz zmniejszyć masę ciała, zajrzyj do diety Odchudzającej albo wybierz dietę z oferty diet na wybraną liczbę dni.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po wakacjach trzeba przechodzić na dietę oczyszczającą?

Nie. Dieta oczyszczająca nie jest potrzebna i nie ma potwierdzenia w badaniach. Wystarczy wrócić do regularnych posiłków, dużej ilości warzyw, wody i ruchu. Jeśli czujesz się źle po dłuższym czasie, skontaktuj się z lekarzem.

Ile trwa powrót do formy po wakacjach?

To zależy od tego, jak długo trwał urlop i jak bardzo zmieniły się Twoje nawyki. U większości osób regularność i ruch przywracają dobre samopoczucie w ciągu kilku tygodni. Nie musisz zmniejszać masy ciała, żeby poczuć się lepiej.

Od czego zacząć ruch po urlopie?

Od krótkich spacerów i lekkiej gimnastyki. Docelowo dorośli powinni wykonywać 150-300 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo (WHO, 2020). Osoby z chorobami przewlekłymi przed zwiększeniem wysiłku powinny skonsultować się z lekarzem.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.

Źródła

  1. Klein AV, Kiat H. Detox diets for toxin elimination and weight management: a critical review of the evidence. Journal of Human Nutrition and Dietetics 2015;28(6):675-686. doi:10.1111/jhn.12286
  2. Schoenfeld BJ, Aragon AA, Krieger JW. Effects of meal frequency on weight loss and body composition: a meta-analysis. Nutrition Reviews 2015;73(2):69-82. doi:10.1093/nutrit/nuu017
  3. Jensen MD i wsp. 2013 AHA/ACC/TOS guideline for the management of overweight and obesity in adults. Circulation 2014;129(25 Suppl 2):S102-S138. doi:10.1161/01.cir.0000437739.71477.ee
  4. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Talerz zdrowego żywienia. ncez.pzh.gov.pl
  5. WHO. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. 2020. who.int